Senior z przeziębieniem? Popularne saszetki mogą być problemem

Tekst w ramach akcji Bezpieczne Leki. Więcej informacji na dole wpisu.

Budzisz się zlany potem, termometr pokazuje 38,5°C, a w gardle czujesz, jakby ktoś przejechał papierem ściernym. Masz 67 lat i pierwsza myśl to: sięgnąć po tę saszekę na grypę, którą córka kupiła „na wszelki wypadek”. THERAFLU EXTRAGRIP (kliknij i poznaj ten lek lepiej), FERVEX (lek na przeziębienie) albo GRIPEX HOT MAX (lek na przeziębienie i grypę) stoją w apteczce i kuszą obietnicą szybkiej ulgi. Ale zanim rozpuścisz proszek w gorącej wodzie, warto wiedzieć, że te popularne preparaty mogą być dla Ciebie mniej bezpieczne niż dla młodszych domowników. To nie straszenie – to fakty, które pozwolą Ci podjąć świadomą decyzję.

Co kryje się w saszetce, której nie widać na pierwszy rzut oka?

Większość saszetek „na grypę” to nie jeden lek, a koktajl kilku substancji działających jednocześnie. Paracetamol zbija gorączkę i łagodzi ból – z nim akurat problemu zwykle nie ma, o ile pilnujesz dawki. Ale obok niego często znajdziesz fenylefrynę – substancję, która odkłada nos poprzez obkurczanie naczyń krwionośnych. I tu zaczyna się problem dla osób 65+. Fenylefryna nie działa wybiórczo tylko na nos – wpływa na naczynia w całym organizmie, co może podnosić ciśnienie tętnicze. Jeśli już zmagasz się z nadciśnieniem, chorobą wieńcową lub zaburzeniami rytmu serca, ta „niewinna” saszetka może narobić zamieszania.

W THERAFLU EXTRAGRIP znajdziesz dodatkowo feniraminę – lek przeciwhistaminowy pierwszej generacji. Działa on nie tylko przeciwalergicznie, ale ma też właściwości uspokajające i antycholinergiczne. Brzmi skomplikowanie? W praktyce oznacza to, że może powodować senność, splątanie, problemy z oddawaniem moczu (szczególnie u mężczyzn z przerostem prostaty) i suchość w ustach. U osób starszych te efekty są znacznie silniejsze i mogą utrzymywać się dłużej, bo metabolizm zwalnia z wiekiem.

Dlaczego organizm po sześćdziesiątce reaguje inaczej?

Pewnie się zastanawiasz, dlaczego Twój wnuk może wypić saszekę GRIPEX HOT MAX i czuć się świetnie, a Tobie ta sama saszetka może sprawić kłopot. Odpowiedź tkwi w fizjologii. Z wiekiem wątroba i nerki pracują wolniej, co oznacza, że substancje czynne krążą w organizmie dłużej i mogą się kumulować. Dodatkowo starsi pacjenci często przyjmują na stałe inne leki – na ciśnienie, serce, cukrzycę czy rozrzedzające krew. Saszetki „na grypę” mogą wchodzić z nimi w niebezpieczne interakcje.

Fenylefryna zawarta w FERVEX czy GRIPEX HOT MAX może osłabiać działanie leków przeciwnadciśnieniowych, co oznacza, że Twoje tabletki na ciśnienie nagle przestają działać tak dobrze jak zwykle. Jeśli bierzesz beta-blokery, kombinacja z fenylefryną może prowadzić do gwałtownego skoku ciśnienia. A jeśli stosujesz leki przeciwzakrzepowe, paracetamol przy dłuższym stosowaniu może nasilić ich działanie i zwiększyć ryzyko krwawienia. To nie są teoretyczne rozważania – to realne zagrożenia, które trafiają na dyżury pogotowia.

Kiedy lepiej odpuścić i szukać innych rozwiązań?

Są sytuacje, w których sięganie po saszetki kombinowane jest zdecydowanie złym pomysłem. Jeśli masz nadciśnienie tętnicze – nawet kontrolowane lekami – fenylefryna może je zdestabilizować. Przy chorobach serca, szczególnie zaburzeniach rytmu i chorobie wieńcowej, ryzyko rośnie jeszcze bardziej. Jaskra, nadczynność tarczycy, przerost prostaty – to kolejne stany, przy których składniki tych preparatów mogą narobić szkód. Warto też pamiętać, że osoby z niewydolnością nerek lub wątroby powinny szczególnie uważać na paracetamol, bo jego metabolity mogą się gromadzić w organizmie.

Co zatem zrobić, gdy gorączka doskwiera, a nos nie przepuszcza powietrza? Zamiast saszetki „trzy w jednym” rozważ sam paracetamol w odpowiedniej dawce – bez dodatków obkurczających naczynia. Na zatkany nos sprawdzą się krople lub spray z solą fizjologiczną. Jeśli objawy nie ustępują po 3-5 dniach lub gorączka utrzymuje się powyżej trzech dni, to sygnał, że czas odwiedzić lekarza, a nie szukać mocniejszej saszetki.

Jak czytać opakowanie, zanim cokolwiek weźmiesz

Nawet jeśli od lat sięgasz po THERAFLU EXTRAGRIP czy FERVEX i nigdy nic złego się nie stało, warto przy każdym przeziębieniu zweryfikować, czy Twoja sytuacja zdrowotna się nie zmieniła. Może od ostatniego razu lekarz przepisał Ci nowy lek na serce? Może zdiagnozowano u Ciebie cukrzycę, która wymaga ostrożniejszego podejścia do saszetek zawierających sporo cukru? Każda saszetka GRIPEX HOT MAX zawiera prawie 2 gramy sacharozy i ponad 117 mg sodu – to ma znaczenie, jeśli kontrolujesz dietę.

Sprawdzaj też, czy przypadkiem nie podwajasz dawki paracetamolu. Jeśli bierzesz go osobno na ból głowy, a potem rozpuszczasz saszekę, możesz łatwo przekroczyć bezpieczną dawkę dobową. Przy osłabionej funkcji wątroby maksymalna dawka jest jeszcze niższa. To nie jest kwestia bycia przewrażliwionym – to elementarna ochrona własnego zdrowia.

Teraz wiesz, że saszetki na grypę i przeziębienie, które świetnie działają u młodszych osób, mogą być problematyczne po 65. roku życia. Pamiętaj, żeby przed sięgnięciem po THERAFLU EXTRAGRIP, FERVEX czy GRIPEX HOT MAX sprawdzić, czy nie masz przeciwwskazań – szczególnie nadciśnienia, chorób serca czy problemów z prostatą. Jeśli bierzesz na stałe jakiekolwiek leki, bezpieczniej będzie skonsultować się z farmaceutą lub lekarzem. Czasem prosty paracetamol i ciepła herbata zdziałają cuda bez zbędnego ryzyka.

Ten artykuł powstał w ramach akcji Bezpieczne Leki, która ma na celu poszerzać wiedzę Pacjentów w temacie bezpieczeństwa stosowania leków. Organizatorem akcji jest portal Leki.pl. Więcej informacji na www.BezpieczneLeki.pl.

Bibliografia